top of page

📍Kızılırmak Mah. 1450. Sokak No:13 Çukurambar/Ankara

Customer service ☎️ 0850 307 07 24

  • Whatsapp
  • Youtube
  • Instagram
kadın doğum ve jinekolog

KADIN DOĞUM

İnfertilite

Bir yıllık sürede düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamama durumu infertilite olarak tanımlanır. Kadın yaşı...

İnfertilite Nedir?

Bir yıllık sürede düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamama durumu infertilite olarak tanımlanır. Kadın yaşı 35'in üzerinde olduğunda ise 6 aylık sürede gebelik oluşmamışsa infertilite tanı ve tedavisi için değerlendirmeye alınmalıdır. 40 yaşın üzerinde 6 ay beklemeksizin değerlendirmeye başlanmalıdır.

İnfertilite (Kısırlık) Nedenleri Nelerdir?

A) Kadına Ait Nedenler

Yumurtlama Bozuklukları (Anovulasyon);

  • Hipogonadotropik Hipogonadizm; Yeme bozuklukları (Anoreksiya Nervoza, Bulumia Nervoza), Aşırı egzersiz

  • Normogonadotropik Normogonadizm; Polikistik Over Sendromu

  • Hipergonadotropik Hipogonadizm; Ovaryen (Yumurtalık) Yetmezliği

  • Hiperprolaktinemik Anovulasyon: Prolaktin Yüksekliği ile giden yumurtlama bozuklukları

Yumurtlamanın Normal Olduğu;

Açıklanamayan Kısırlık, erkek faktörü, tubal nedenler, rahime ait nedenler

Yumurtalık Rezervine Göre:

  • Yüksek yumurtalık rezervi; Polikistik Over Sendromu

  • Normal yumurtalık rezervi; Açıklanamayan Kısırlık

  • Düşük yumurtalık rezervi; Yumurtalık yetmezliği; Yaşa bağlı, erken (prematür) yaşta

Tubal Nedenler;

Geçirilmiş pelvik enfeksiyon nedenli, geçirilmiş tubal cerrahiye bağlı gelişen

Uterin (Rahime Ait) Faktörler;

Rahimin doğuştan anomalileri, septum, polip, geçirilmiş cerrahi nedenlere bağlı ( küretaj, myomektomi)

Diğer Nedenler;

Endometriozis, Koital , psikolojik nedenler; vajinismus

B) Erkeğe Ait Nedenler

Sperm sayı, hareket ve morfoloji (şekil) bozuklukları

Hipotalamo-Hipofizer Nedenler;

Konjenital (doğuştan gelen) hastalıklar, edinilmiş hastalıklar (tümör vs), hormonal nedenler

Gonadal (Testise Ait) Nedenler;

Üreme organlarının anatomik bozuklukları, konjenital (doğuştan ) hastalıklar, varikosel, inmemiş testis, hidrosel

  • Sperm transport (taşınma) bozuklukları

  • Ejekülasyon problemleri; prematür ejekülasyon, omurilik hastalıkları

  • Psikolojik nedenler; ereksiyon problemleri

C) Açıklanamayan İnfertilite (Kısırlık)

Yapılan ayrıntılı değerlendirmelerde kadında da erkekte de herhangibir sorun saptanmadığı halde 1 yıldan uzun süredir korunmasız ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesidir.

Tüp Bebek (IVF) (In Vitro Fertilizasyon) Nedir, Kimlere Uygulanır?

Tüp bebek; daha önceden olgunlaşması için uyarılmış yumurtaların, ovule olması (yumurtlama) için yapılan uyarma iğnesinden 36 saat geçmeden anestezi altında ultrason eşliğinde toplanması ve toplanan bu yumurtaların embriyologlar tarafından soyulma işlemlerinden sonra, özel işlemlerden geçirilerek hazırlanan spermlerle tek tek laboratuvar koşullarında vücut dışında döllenmesi işlemidir. İşlem sonrası döllenebilmiş olan yumurtalar embriyo adını alır ve gün gün çoğunlukla time-lapse yöntemiyle örselenmeden takip edilir. Embriyologun seçtiği iyi kalite embriyo uygun dönemde anne adayı rahmine ince bir kanül yardımıyla transfer edilir.

Tüp bebek yöntemi çoğunlukla; yumurtalık rezervi düşüklüğünde, ciddi sperm sayı, hareket ve şekil bozukluklarında, tüplerin iki taraflı tıkanıklıklarında, açıklanamayan infertil çiftlerin birden fazla başarısız aşılama denemelerinden sonra, cinsel ilişkiye girmeye engel fiziksel ya da psikolojik problemleri olanlarda, ağır ve iki taraflı endometriozis hastalığında uygulanır.

ICSI (Intrasitoplazmik Sperm İnjeksiyonu) Nedir?

Mikroenjeksiyon da denilen bu yöntem; yumurtaların (oositlerin) toplanmasının ve etrafındaki granüloza hücrelerinin enzimatik veya mekanik temizlenmesinden sonra yumurtanın içine, yine hazırlık aşamasından geçirilmiş tek bir spermin embriyolog tarafından enjekte edilmesi işlemidir. Bu işlem 400 kat büyütmeli özel bir mikroskop altında ve mikromanipülatör yardımıyla gerçekleştirilir. Başarılı bir mikroenjeksiyon için kullanılan donanımın üst teknolojik seviyede olması, laboratuvar ortamının uygun olması ve embriyoloğun yeterli tecrübede olması çok önemlidir.

Intrauterin Inseminasyon (IUI) (Aşılama) Nedir?

Aşılama, daha önceden yumurtaları 1 veya 2 yumurta olgunlaştıracak kadar uygun dozda hormon tedavisi ile uyarılmış ve uygun dönemde yumurtlaması uyarılmış olan hastaya vajinadan rahim içine gönderilen çok ince bir kanül yardımıyla, hazırlanmış spermlerin rahim içine gönderilmesi işlemidir. Anestezi verilmeden yapılır. Amaç; döllenme alanına daha fazla sayıda motil (hareketli) sperm gönderilmesidir.

IUI (Aşılama); cinsel ilişkiye girmeye engel fiziksel ya da psikolojik problemleri olanlara, HIV pozitif erkek faktörü olanlara (donör sperm ile) , hafif erkek faktör durumlarında ( erkekten kaynaklanan hafif bozukluklarda), mild (hafif) endometriozis hastalığında, açıklanamayan kısırlıkta faydalıdır.

Assisted Hatching (Embriyo Traşlama) Yöntemi Nedir, Kimlerde Tercih Edilir?

Gebelik başarısını arttıracağı düşünülerek 1990 yılından beri uygulanan bu yöntem, oosit (yumurta) ve embriyoyu çevreleyen zona pellusidanın inceltilmesi veya kesilmesi ile embriyonun implantasyondan (rahime tutunma) önce zona pellusidadan ayrılma (hatching) aşamasını kolaylaştırmayı amaçlar. Bu işlem mekanik olarak yapılabildiği gibi kimyasal yöntemlerle bir takım kimyasal maddeler (asit tyrode, pronase enzimi) kullanılarak veya laser kullanılarak da gerçekleştirilebilir. Amaç embriyonun rahime tutunmasını kolaylaştırmaktır.

Bu yöntem; 37 yaş ve üzeri hastalarda, önceki denemelerinde başarısız olan veya bazal FSH hormon düzeyi yüksek olan vakalarda, embriyo kalitesi yetersiz (fragmantasyon yüzdesi fazla olan >%20 ) olan hastalarda, yumurta dışarıda olgunlaştırıldıktan sonra elde edilen embriyolar ve dondurulup çözülen embriyolarda sıklıkla uygulanır.

Yumurta Dondurma Nedir? Kimlere Yapılır?

Oosit (yumurta ) dondurma işlemi; yumurtaların ilerleyen zamanlarda kullanılabilmesi için dondurularak uygun koşullar altında saklanmasıdır. Ülkeler embriyo, üreme hücreleri (yumurta, sperm) ve gonad dokularının (yumurtalık, testis) dondurulması ile ilgili kendi yasal düzenlemelerini yapmaktadırlar. Yumurta dondurmanın başarısı gün geçtikçe artmaktadır. 1953 yılında dondurulmuş ilk insan sperminden canlı doğum gerçekleşmiştir. 1984 yılında yavaş dondurma ile ilk insan embriyosundan canlı doğum, 1986’da ise yine  yavaş dondurma ile ilk insan yumurtasından canlı doğum gerçekleşmiştir. Yumurta dondurmanın deneysel bir tedavi olmaktan çıkmasının resmileşmesi 2013 yılını bulmuştur. Son dönemde vitrifikasyon yöntemi ile hücre içi veya dışı buz oluşumu engellenerek dondurulması başarı şansını çok arttırmıştır.

Ülkemizde yumurta dondurabilmesine izin verilen durumlar:

  • Kemoterapi veya radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar vericek bir tedaviye başlayacak olmak

  • Üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açıcak olan operasyonları geçirecek olmak (yumurtalıkların alınması operasyonlarının öncesinde)

  • Düşük yumurtalık rezervine sahip olup henüz hiç doğum yapmamış olmak ve üç uzman doktor tarafından bu durumun belgelendirilmesidir.

Hastalara durumları ve şansları ile ilgili yeterli bilgi verilmelidir.

Time Lapse Yöntemi Nedir?

Geleneksel embriyo gelişim takibinde embriyolar gelişimlerinin her gününde belirli saat aralıklarında inkübatörden (anne rahmini taklit eden ortamlar) çıkartılıp mikroskop altında kaliteleri kayıt edilmektedir. Time lapse takip sistemlerinde ise embriyolar inkübatör ortamından solüsyon değiştirmek dışında çıkarılmayarak belirlenen süre aralıklarında sistem tarafından fotoğraflanıp kayıt edilmektedir. Sonuç olarak geleneksel yönteme kıyasla embriyolar örselenmeden takip edilmektedir ki bu da başarı şansını arttırmaktadır.

Bireyselleştirilmiş Tedavi Ve Yaşam Değişiklikleri Neden Önemlidir?

Tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyulan çiftlerin yaşları, anne adaylarının yumurtalık rezervleri, baba adaylarının sperm sayı, kalite ve hızları, özellikle kadınların kiloları, çiftlerin alışkanlıkları (sigara, alkol vs..), beslenme kaliteleri, deneme sayıları farklı farklı olduğundan uygulanacak tedavi de bireysel olmalıdır. Uygulanacak tedavi protokolü ve hormon dozu bu farklılıklar ışığında şekillenmelidir. Değiştirilebilen ve yumurta-sperm kalitesini etkileyen durumların olumlu yönde değiştirilmesi ( sigara, alkol gibi alışkanlıkların bırakılması, kilo verilmesi, spor yapılması, iyi beslenilmesi, düzenli uyuma alışkanlıkları vs..) kaygıların yarattığı stresi belirgin azaltacak ve başarı şansını şüphesiz arttıracaktır.

Endometrial Scratching (Rahim Zarı Çizilmesi) Nedir?

Bu yöntemde, tüp bebek yapılacağı aydan bir önceki ay, ince bir aletle rahmin içine girilerek, rahim zarı tabakasına (endometriuma) bir kaç defa çizik atma (scratch) işlemi yapılır. Bu işlemin, rahim zarını uyardığı, embriyonun tutunmasına yardımcı olacak bazı maddelerin salınmasına ve bu maddelerin rahim zarını uyarmasıyla rahim zarının kalınlaşacağı ve embriyonun daha iyi tutunacağı düşünülmektedir. Özellikle rahim inceliği yüzünden embriyonun tutunmasının problem olduğu düşünülen ve bu nedenle gebe kalamayan hastalarda bu işlem uygulanmaktadır.

PRP Uygulamaları Nedir, Ne Amaçlanır?

PRP (Platelet Rich Plasma) (trombositten zengin plazma), kişinin özel işlemlerle kendi kanından elde edilen trombositlerin laboratuvar ortamında zenginleştirilmesi ve trombosit bakımından zengin plazmanın tekrar kendisine verilmesiyle uygulanan bir yöntemdir. Tüp bebek tedavisinde rahim zarı olması gerekenden ince olan hastalarda kalınlaşmanın sağlanmasında ve yumurta kalitesinin artırılmasında, kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazma tedavisinin (PRP) başarıyı arttırdığı düşünülmektedir. Böylece gebelik olasılığı düşük olan çiftlerin de gebelik elde edebilme şansı artmaktadır. Zenginleştirilmiş trombositlerin yumurtalık içerisine ultrason eşliğinde enjekte edilmesi ile içinde bulunan büyüme tetikleyicileri, yumurtalıklarda mevcut olan kök hücrelerini uyarıp büyütür ve bu kök hücre yumurta hücresi haline gelebilir. Bu yöntem daha önceden tüp bebek tedavisi denemiş ve başarısız olmuş hastalarda, menopoza giriş döneminde olup yumurtalık fonksiyonunu yeniden kazandırmanın amaçlandığı kadınlar için de ümit vericidir. PRP tedavisinden hemen sonra 2 aylık bir hormon tedavisi uygulanır. Bu tedavi ile de yumurta oluşumu ve gelişimi (oogenez) amaçlanmaktadır.

PGD (Pre-İmplantasyon Genetik Tanı) Nedir?

Tüp bebek tedavisi ile gebelik durumunda, pre-implantasyon genetik tanı yöntemi ile kromozomal analiz yapılması embriyoların kromozom yapılarının incelenip sağlıklı olanların seçilebilmesine olanak tanıyarak sağlıklı gebelik elde etme şansını arttırmak için yapılır.

Günümüzde Preimplantasyon Genetik Tanı (PGD) daha çok tek gen hastalıkları ve yapısal, kromozomal düzensizlikler nedeniyle yapılan işlemler için kullanılırken, Preimplantasyon Genetik Tarama (PGS) kromozomal anöploidiler için kullanılır olmuştur. PGS gerekliliği olan durumlar; anne ve/veya baba adayında sayısal veya yapısal kromozom boukluğu saptanmış olması , yardımcı üreme teknikleri uygulanan çiftlerde kadının 38 yaşında veya üzeri olması, tekrarlayan gebelik kaybı öyküsü olması, şiddetli erkek kısırlığı saptanmış olması ve tekrarlayan tutunma başarısızlığı olarak gösterilebilir.

İnfertilite Özel Durumlar

  • Yumurta dondurma nedir? Kimlere yapılır?

  • Time lapse yöntemi nedir?

  • Bireyselleştirilmiş tedavi ile yaşam değişiklikleri,

  • Endometrial scratching (Rahim zarı kaşıma)

  • Prp uygulamaları

İnfertilite Tedavisi

  • Yumurtlama tedavisi

  • Intrauterin Inseminasyon (IUI) (Aşılama)

  • Tüp Bebek (IVF) (In Vitro Fertilizasyon)

  • ICSI (Intrasitoplazmik sperm injeksiyonu)

bottom of page