İnfertilite Özel Durumlar

İnfertilite Özel Durumlar

Haziran 8, 2023

İnfertilite Özel Durumlar

•Yumurta dondurma nedir? Kimlere yapılır?

•Time lapse yöntemi nedir?

•Bireyselleştirilmiş tedavi ile yaşam değişiklikleri,

•Endometrial scratching (Rahim zarı kaşıma)

•Prp uygulamaları

1) Yumurta dondurma nedir? Kimlere yapılır?

Oosit (yumurta ) dondurma işlemi; yumurtaların ilerleyen zamanlarda kullanılabilmesi için dondurularak uygun koşullar altında saklanmasıdır. Ülkeler embriyo, üreme hücreleri (yumurta, sperm) ve gonad dokularının (yumurtalık, testis) dondurulması ile ilgili kendi yasal düzenlemelerini yapmaktadırlar. Yumurta dondurmanın başarısı gün geçtikçe artmaktadır. 1953 yılında dondurulmuş ilk insan sperminden canlı doğum gerçekleşmiştir. 1984 yılında yavaş dondurma ile ilk insan embriyosundan canlı doğum, 1986’da ise yine  yavaş dondurma ile ilk insan yumurtasından canlı doğum gerçekleşmiştir. Yumurta dondurmanın deneysel bir tedavi olmaktan çıkmasının resmileşmesi 2013 yılını bulmuştur. Son dönemde vitrifikasyon yöntemi ile hücre içi veya dışı buz oluşumu engellenerek dondurulması başarı şansını çok arttırmıştır.

            Ülkemizde yumurta dondurabilmesine izin verilen durumlar:

  • Kemoterapi veya radyoterapi gibi gonad hücrelerine zarar vericek bir tedaviye başlayacak olmak
  • Üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açıcak olan operasyonları geçirecek olmak (yumurtalıkların alınması operasyonlarının öncesinde)
  • Düşük yumurtalık rezervine sahip olup henüz hiç doğum yapmamış olmak ve üç uzman doktor tarafından bu durumun belgelendirilmesidir.

Hastalara durumları ve şansları ile ilgili yeterli bilgi verilmelidir.

2) Time lapse yöntemi nedir?

Geleneksel embriyo gelişim takibinde embriyolar gelişimlerinin her gününde belirli saat aralıklarında inkübatörden (anne rahmini taklit eden ortamlar) çıkartılıp mikroskop altında kaliteleri kayıt edilmektedir. Time lapse takip sistemlerinde ise embriyolar inkübatör ortamından solüsyon değiştirmek dışında çıkarılmayarak belirlenen süre aralıklarında sistem tarafından fotoğraflanıp kayıt edilmektedir. Sonuç olarak geleneksel yönteme kıyasla embriyolar örselenmeden takip edilmektedir ki bu da başarı şansını arttırmaktadır.

3) Bireyselleştirilmiş tedavi ve yaşam değişiklikleri neden önemlidir?

Tüp bebek tedavisi, her çift için farklı sonuçlar verebilen bir tedavidir. Tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyulan çiftlerin yaşları, anne adaylarının yumurtalık rezervleri, baba adaylarının sperm sayı, kalite ve hızları, özellikle kadınların kiloları, çiftlerin alışkanlıkları (sigara, alkol vs..), beslenme kaliteleri, deneme sayıları farklı farklı olduğundan uygulanacak tedavi de bireysel olmalıdır.

Uygulanacak tedavi protokolü ve hormon dozu bu farklılıklar ışığında şekillenmelidir. Değiştirilebilen ve yumurta-sperm kalitesini etkileyen durumların olumlu yönde değiştirilmesi ( sigara, alkol gibi alışkanlıkların bırakılması, kilo verilmesi, spor yapılması, iyi beslenilmesi, düzenli uyuma alışkanlıkları vs..) kaygıların yarattığı stresi belirgin azaltacak ve başarı şansını şüphesiz arttıracaktır. Sonuç olarak, çiftlerin sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemesi ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmesi, tedavinin başarısını artırmak için önemlidir.

4) Endometrial scratching (Rahim zarı çizilmesi) nedir?

Bu yöntemde, tüp bebek yapılacağı aydan bir önceki ay, ince bir aletle rahmin içine girilerek, rahim zarı tabakasına (endometriuma)  bir kaç defa çizik atma (scratch) işlemi yapılır. Bu işlemin, rahim zarını uyardığı, embriyonun tutunmasına yardımcı olacak bazı maddelerin salınmasına ve bu maddelerin rahim zarını uyarmasıyla rahim zarının kalınlaşacağı ve embriyonun daha iyi tutunacağı düşünülmektedir. Özellikle rahim inceliği yüzünden embriyonun tutunmasının problem olduğu düşünülen ve bu nedenle gebe kalamayan hastalarda bu işlem uygulanmaktadır.

5) Prp uygulamaları nedir, ne amaçlanır?

PRP (Platelet Rich Plasma) (trombositten zengin plazma), kişinin özel işlemlerle kendi kanından elde edilen trombositlerin laboratuvar ortamında zenginleştirilmesi ve trombosit bakımından zengin plazmanın tekrar kendisine verilmesiyle uygulanan bir yöntemdir. Tüp bebek tedavisinde rahim zarı olması gerekenden ince olan hastalarda kalınlaşmanın sağlanmasında ve yumurta kalitesinin artırılmasında, kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazma tedavisinin (PRP) başarıyı arttırdığı düşünülmektedir. Böylece gebelik olasılığı düşük olan çiftlerin de gebelik elde edebilme şansı artmaktadır. Zenginleştirilmiş trombositlerin yumurtalık içerisine ultrason eşliğinde enjekte edilmesi ile içinde bulunan büyüme tetikleyicileri, yumurtalıklarda mevcut olan kök hücrelerini uyarıp büyütür ve bu kök hücre yumurta hücresi haline gelebilir. Bu yöntem daha önceden tüp bebek tedavisi denemiş ve başarısız olmuş hastalarda, menopoza giriş döneminde olup yumurtalık fonksiyonunu yeniden kazandırmanın amaçlandığı kadınlar için de ümit vericidir. PRP tedavisinden hemen sonra 2 aylık bir hormon tedavisi uygulanır. Bu tedavi ile de yumurta oluşumu ve gelişimi (oogenez) amaçlanmaktadır.

 

Değerli Yorumlarınızı Bekliyoruz.
 
 
   
 
Koru Hastaneleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği